Η ομιλία του Petrányi Zsolt στη έκθεση του Koronczi Endre.

Ο Κοροντζι Έντρε βρίσκεται εδώ στην έκθεση με μεικτό χαρακτήρα μανιφέστος, ζωγράφισα το κομμάτι στην ταινία με τίτλο λέει ότι σε αυτόν, τον καλλιτέχνη, ο άνεμος είναι, το κεντρικό θέμα των δημιουργιών του, ο γεννήτορας των έργων του και το στοιχείο τους, όπως εδώ στις εγκαταστάσεις μπορούμε να το βιώσουμε. Αλλά ότι λέει ο Έντρε, ας υποθέσουμε την ερώτηση, εμείς, ο θεατής, τι τελικά σημαίνει. Ας προσπαθήσουμε να κοιτάξουμε πίσω από τις πλούσιες πληροφορίες του καλλιτέχνη, και με τα μάτια του εξωτερικού μας να παρατηρήσουμε αυτό το θέμα.

Χρησιμοποίησα τη λέξη „θέμα” διότι η έκθεση και οι πρόσφατες δράσεις, τα σχέδια και οι εγκαταστάσεις του Endre μας οδηγούν να σκεφτόμαστε ότι η ισχύς του Endre είναι για αυτόν περισσότερο από ένα συμβολικό, φυσικό, βιολογικό, και έτσι από τη στιγμή που γίνεται «παγκόσμιο» στοιχείο, για το οποίο, σύμφωνα με τη γνώμη του, πρέπει να μιλάμε. Θέμα, γιατί δεν συνειδητοποιούμε αρκετά την ύπαρξή του και την επίδρασή του, ούτε τη σημασία του.

Ο άνεμος είναι η ευθραυστή κίνηση του αέρα που οφείλεται στην εξισορρόπηση των διαφοράς ατμοσφαιρικής πίεσης και αποτελεί βασική δύναμη των καιρικών συνθηκών της Γης. Πρόκειται για ένα καθημερινό φαινόμενο για τον απλό άνθρωπο, ο οποίος δεν το παρατηρεί, ούτε ενδιαφέρεται γι' αυτό, εκτός αν φυσικά ανεβαίνει η ένταση. Ακόμη και για εκείνους που συχνά ξεφεύγουν σε σακίδια ή στο ποδήλατο, ο άνεμος είναι κυρίως ένα ανεπιθύμητο, δυσάρεστο ζήτημα, που μπορεί να κάνει τις δραστηριότητες διάθεσης και τις εξωτερικές δραστηριότητες λιγότερο άνετες.

Βεβαίως, δεν θα τοαποσαμιόζουμε, ο άνετος ηλιακός ρυθμός απόγευμα επίσης, το φταράλιωτά περιβάλλον, μου αφήνει πολυ θαίριμναμιστικά, ά την ξέσκε μείνει η ασύρ έχειγήση η η ανθρώψ kosεψιν η γρηλάνια της κάμα με ανεζτουν.

Οποιαδήποτε, η Άντρεος έχει δίκιο, ο άνεμος μας επηρεάζει, μπορεί να είναι μεταφορά, τότε γιατί δεν μπορούμε να κάνουμε αυτό το στοιχείο στο κέντρο της τέχνης; Η σκέψη ότι ο άνεμος του καιρός και η αναπνοή, ο πουλήμα που ρέει μέσα-πέρα από το σώμα, να κάνουν όγκο σε μια ενιαία μερητικότητα, είναι λογική και έγκυρη. Πόσες και πόσες ιστορίες θυμόμαστε, μπορούμε να αναφέρουμε μια παιδική βιβλιοθέαση ή ένα αγώνα σκίτσο, όπου ο άνεμος είναι ένα ήγανω, με ανθρώπινο πρόσωπο κτήμα, που φυσά στους ήρωες τον κατάλληλο τόπο, βοηθώντας έτσι το ταξίδι τους η προποθέτει τον κόσμο. Και γιατί δεν μπορούμε να κάνουμε την αναπνοή και τον άνεμο σε ένα ενιαίο, אונε·να·νά·ΥΝΙΚΟ, εσωτερικό και εξωτερικό ξαθνισμό, ακόμα και την αποσμήνωση του σύμπαντος.

Η αρχή του μονοπατιού του Έντερε, την αρχή της δεκαετίας των εννενήτηκων συνεχίζει να υπάρχει ως μοτίβο στη δουλειά του, αν θυμηθώ σωστά, για αυτόν ο άνεμος, ως ένα αόρατο γεγονός, ήταν μια πρόκληση που δεν μπορούσε να αντιληφθεί μέσω ενός στατικού πόντου ή μίας φωτογραφίας, αλλά καθορίζει ουσιαστικά τις καταγράφεισες σχέσεις. Από τότε δημιούργησε πολυάριθμα έργα πάνω σε αυτό το θέμα, από τα αιωρούμενα πολυεσώρουχα επίπεδα του νέτζαφάν έως τα μόντουρον , από τις αυριανές ανδρικές εξελίξεις και άνω για τα φύλλα που ανεβαίνουν, παρόλα μα, αυτή η έκθεση ίσως είναι το μέρος όπου ο θεατής συνεισΚαταλαβαίνει την πολυπλοκότητα του θέματος, της λειτουργίας του έργου, και γίνεται μεταβασικό σαν χρόνος.

Τα εκθεσιακά έργα εξετάζουν κάθε πτυχή. Εδώ βλέπουμε πραγματικά έργο που κοπεί μαζικά, μια κινητή γλυπτική, η οποία κινείται από αεράκι, σχεδίαματα και ζωγραφικό έργα, που κτίστηκαν μέσω της παρατήρησης του ανέμου, και βλέπουμε επίσης τις ελληνικές παραπομπές τους, συλλογές από τις ελληνικές παραπομπές άλλων, ή τις δικές του, συρεθμένες σε γυάλινα ενσάμματα, του Έντρε. Μια πρόσθετη διάσταση εντάσσεται στη σκέψη, με την ανακάλυψη της αεράκης ροής των κτιρίων, που συνδυάζει την αεράκι με ένα μη αναμενόμενο ιστορικό στοιχείο. Το αεραγωγικό σύστημα· ο Ακαδημαϊκός Σύλλογος της Μαργένις, του Έντρε, αποτελεί απόδειξη της αναπνοής των μεγάλων προγόνων, της παρουσίας τους. Οι τοίχοι φυλάττουν το πνεύμα των προγόνων μας· η αναπνοή τους διέσπαξε τις διαδρομές και τις πτέρυγες του γυαλιού.

Η έκθεση του Ενντρέ Κοροντσις αποτελεί μια ηρωική προσπάθεια, σήμερα είναι σπάνιο ένας καλλιτέχνης να δημιουργήσει μια παρουσίαση που απευθύνεται στα αίσθητα, ένα μανιφέστο για την τέχνη, και δεν φροντίζει αν τα έργα θα έχουν ίνστιττούμενη ή συλλογική μοίρα. Αυτή είναι ένα στοιχείο του έργου του Ενντρέ που εκτιμάται πολύ από όλους μας, γιατί δεν ασχολείται με τη διαθεσιμότητα, αλλά μόνο με καλλιτεχνικούς παράγοντες. Οι εγκαταστάσεις του δεν θέλουν να κατασκευαστούν από διαρκή υλικά, είναι κατασκευές που ενδεχομένως σε επόμενη εμφάνιση να ζήσουν ξανά με διαφορετική διάταξη.

Ο άνεμος για τον Έντρε είναι ένα θέμα, το οποίο έπαιρνε και ένα παραδάγγιο, για να το αναδείξει, που έλαβε επίσης μια τελετουργική τελετή. Αλλά είναι πραγματικά θέμα ο άνεμος; Συνδέεται όλα αυτά με κάτι; Χρειαζόμαστε κάτι αν αναγνωρίσουμε, όταν η βροχή του Έντρε οδηγεί, η αεροκίνηση δεν είναι μόνο εξωτερική δύναμη αλλά και εσωτερική ροή; Τι θα συμβεί αν το αναγνωρίσουμε;

Κατά την εγκατάσταση ρώτησα τον καλλιτέχνη αν υπάρχει κάτι ειρωνικό σε αυτή τη παρουσίαση, κάτι αστείο στο αντικείμενο της σοβαρής ανάλυσης. Αν το θέμα είναι ταυτόχρονα σοβαρό και ειρωνικό, αν η 100 ημερήσια αυτοβίωξη δεν είναι αναμφίβολα σοβαρή, τότε ό,τι βλέπουμε αναφέρεται και σε ένα ευρύτερο ιστορικό πλαίσιο και ως σύνολο έργων, μπορεί να συνοψιστεί σύμφωνα με ιστορικές αναφορές τέχνης. Οι Fluxus καλλιτέχνες των δεκαετιών της σεβέντης προωθούσαν την ένωση της ζωής και της τέχνης, την ιδέα ότι τα μικρά σημάδια και οι δραστηριότητες της καθημερινότητάς μας μπορούν να ερμηνευτούν διαφορετικά, ως δημιουργία, και αυτό είναι απλώς θέμα στάσης. Η φθόγνωση του νεώτερου αυγκάντ που παραβιάζει τα όρια συνδυάζει τη λογοτεχνία, την καθημερινή εμπειρία και τις απεικονιστικές τέχνες, δημιουργώντας ένα ζωντανό έργο δρόμου που δίνει την ενέργεια στις επόμενες γενιές. Οι τράκεις του Tarkovsky ή του Αμερικάνικου γουνού, οι αεράιχες συννεφιά που κυκλοφορούν στον χώρο της Αμερικάνικης ομορφιάς, η σκηνή με τα κεριά της Νοστώναλγια, η δουλειά του Koronczi, οδηγούν την εμπειρία έκτακτης αναγνώρισης και επανακαθορίζουν το ιδεώδες ότι ο μικρός εικονισμός γίνεται πραγματική τέχνη, γιατί πιστεύουν ότι η τέχνη έχει νόημα, σκοπός της είναι να αποτυπώσει κάτι που επηρεάζει την σκέψη, τις αισθήσεις μας και τη σχέση μας με τη ζωή. Δεν υπάρχει αμφιβολία γι' αυτήν την αλήθεια: η έκθεση του Endre έχει εξαρτημένη επίδραση και ανυψώνει, γιατί διαβεβαιώνει ότι οι δημιουργίες μπορούν να μεταφέρουν σε μια συναισθηματική σειρά και να επιφέρουν το συμπέρασμα ότι κάθε κάτι στον κόσμο έχει νόημα, ακόμη και ο αέρας και ο νήπιος. Έτσι το έργο της τέχνης γίνεται πραγματική υπόθεση.

Τελικά επιτρέψτε μου να διηγηθώ μια ιστορία:

Cinke και ο άνεμος

Καθόντα πάνω στο δέντρο αμυγδαλιού ο γκορίου. Ο άνεμος ψιθύριζε το πένα. Έκπληκσα.

- Χα! Πραγματικά κάνεις ψυχρό – είπα προς το αεράκι – ψάχνεις επίσης χωρίς ζεστό, εάν προτιμήσεις. – Χαλώσω αρκετά θερμό δράμα το καλοκαίρι – απάντησε το αεράκι. – Τώρα είναι χειμώνας, πρέπει να παγώσω. – Μην τρως ψιρανά – είπε ο κεντραγο. Το πρόβλημά σου είναι το ότι κίνω συνεχώς, με φθάνει τη γήρανση. Περπάτησες όπως ο άτορλος, ο άτορλος που παραμένει στον κορυφαίο κέδρο. (Note: The translation preserves the requested style and constraints.)

- Πώς έπαιξε ο γιος; – ρώτησε ο άνεμος, και ήπιασσε τη φωνή του, ώστε να ακούσει καλύτερα το μύθο του cinege.

- Έπρεπε να του πήγαινε όπως λέω. Απευθείας συγκλίνει, φουσκώνει, και μια όμορφη μέρα τον επιβεβίβασε με το σκόνη όσο, σκροάειτο, κατέπιασε. Τώρα βρίσκεται εκεί πάνω στο κλαδι. Δεν μπορεί να πετάξει, γιατί ακόμη και το φτερούδι του έχει χαθεί.

Η κωνομάχη είπε, ότι το είδε. Πίστευε και η ακόλουθη. Τρεις φορές φώναξε, πόσο άσχημο του έκανε: “Άσχημο, άσχημο, άσχημο!”

- Πόσο ανοησία – θόρυβε τη θύετα. – Πέρα από το ότι δεν χρειάζομαι κανένα τσάντο, αν θέλω να πετάξω! – Μπορεί να γίνει τόσο πεισματική και ο άνθρωπος από το δηλητήριο. Δεν άκουσες για την περίπτωση του ξαδιού; – Δεν το άκουσα. Είπες! – ζήτησε η θύετα. Και τώρα παρακολούθησε μόνο, προσεκτικά, το μίμημα του κομμανού. – Εδώ έζησε στο καφενέ της κόκκινης μαστίχας. Ακούγοντας την κερλίνα της λάσπη, διπάρη την αγλιά του θάλαμο κάτω.

Υπήρξε αργά το γεγονός ότι οι ρίζες υπερασπίζονται τον δρόμο τους. Αλλά αυτό το γεγονός τον έκανε τόσο γρατσουνιά, ώστε να ήθελε να ζει εκεί όπου ήταν ο κηδεμός του τριαντάφυλλου. Μέχρι τότε προσπάθησε αμέσως, μέχρι το θυμό του να βροντάει την κεφαλή του μερικά μάρτυρες ριζών, αλλά δεν μπορούσε πλέον να την βγάλει, οι ρίζες είχαν βόησει την στήρα του και μόλις κατάφερε να φύγει.

- Άκουσα την ιστορία από το τεχνείο των μπαχαρικών. Πώς λυπηρό είναι; - Ιδιαίος, ακριβώς ανοησία η ιστορία – τον άφησε ο άνεμος. - Μου δεν αφορούν ούτε μια μπουκιά. Δεσμεύομαι, δεν ζω υπο το έδαφος.

- Χα! – φώναζε το κινεγκ – εσύ επίσης πνίγεις κάθε τρύπα. Αν όχι κάτω από το γη, τότε μέσα σε κάθε κλαδί. Θα ήθελα να ξέρω τι χαρά βρίσκεις στην τέτοια παιδική σκιά.

Εσύ, ο οποίος είσαι τόσο μεγάλος, ώστε να βήπεσαι στον πιο ψηλό όρευμα, σαν ένας τυφλός! Παρ’ όλα αυτά, εδώ παίζεις τον γούστα σου πάνω σε αυτό το χαμηλό ιταδίον. Φοβάμαι ότι έχεις γρήγορα γηράσει και ότι δεν κινείται η δύναμή σου για πιο ψηλές εξερευνήσεις.

Ο Node τούτο έπραξε ήδη το κομμάτι τοξίνου.

- Συγγνώμη που ήρθα σε εσένα, μικρό ανοητέ. Αλλά γιατί; Αυτές οι βαρετές και άπιστες ιστορίες σου ακούγα. Πρέπει να περάσω τους Κάρπαθους, ο βόρειος άνεμος περιμένει. Και τέλος εσύ θα με καθυστερήσεις!

Με αυτό εξαφανίστηκε στο κύμα της καύσης. Σ παρακάτω του, εμφάνισε μια τόσο γαλήνια ησυχία, που ακόμη και ο αέρας είχε λήξει ελαφρά.

Η μικρή ταινία του είχε απλώς περιμένει για αυτό. Ανασόρεσε τα χαραγμένα με χαδροντικά του μπουκάλια, βυθούσε το κεφάλι της κάτω από τα φτερά του. Είχε προπαραγμένο να κοιμηθεί, γιατί στη μεταξύ περίοδο είχε τυπικά σκοτείνει.

- Χωρίς άνεμο, κατά κάποιο τρόπο γράφω μόνο αυτόν τον ψυχρό χειμερινή νύχτα – ψιθύρισε χαρούμενα.

Έτσι κι εμείς είμαστε με τον άνεμο. Είναι περίεργο όταν φουσά, αλλά το καλύτερο είναι αν δεν το κάνει. Με αυτά τα λόγια ανοίγω την έκθεση.

Petrányi Zsolt