Wystawa · Godot Galéria
Szikora Tamás
Szikora Tamás: Eltűnő dobozok
W większym rozmiarze
Rembrandt III.
43 × 92, olej na płótnie, 1992
kolekcja
Galeria Godot serdecznie zaprasza Pana/Panię
Szikora Tamás
Kurtownice znikających pudełek
na wystawę pamiątkową zatytułowaną
Organizujesz wystawę: Gaál József
Wernisaż: 14 października 2015 · 20:00
Otwarcie: dr. Kepecs György, kolekcjoner, przyjaciel
Dostępne: od grudnia 15 do wtorku i piątku 9 oraz 14, w sobotę od 10 do 13
Godot Galeria chwali poświęceniemu trzem laty temu zmarłemu Tamásowi Szikorze (1943-2012) tą wystawą, ponieważ artysta przez wiele lat był częścią zespołu galeryi. W galerii prezentujemy z własnej kolekcji 12 – w tym z dziedzictwa artysty – wybór eksponatów, który obejmuje charakterystyczny motyw pudełka Szikora od połowy 80-ych lat do ostatnich lat.
W większym rozmiarze
Dwie pudełka z żółtym perspektywą
32x46, olej, płyta węglowa, 1992
kolekcja
Podczas swojej kariery Szikora otrzymała liczne nagrody artystyczne: 1992 przyznano jej nagrodę wielką w Salgótarján, a 1994 całkowicie uznała ją o nagrodzie Munkácsy Mihály. W 2006 zdobyła wyróżnienie Pro Cultura Urbis oraz nagrodę Herczeg Klára (senior), a w 2010 została wybrana za wybitną artystkę. Kilka innych faktów rodzajowych z niezwykle barwnej kariery: w latach 1985–1986 była zaproszonym wykładowcą w A. K. Werda —fi. W 1990 dołączyła do starszej grupy przystani w Szentendre, a w latach 1992–1993 spędziła intrygujący rok i pół w Cité des Arts w Paryżu z fundacją Pollock‑Krasner, od 1992 co roku pracuje dwa miesiące w Paryżu, w Cité des Arts.
Méltatói:
Néray Katalin, 1987:
Pierwsze, numer pierwszej, pudełkowe dzieło Tamàsza Szikory spotkałem w niezwykle tajemniczych okolicznościach: w piwnicy studia artystycznego Fegyvernek, z uwagi na to, że jego mieszkanie zmieszczone było już w całkowicie niewłaściwym miejscu. Dotychczas widziałem w Pincegalerii w Óbudzie pudełka przedstawione w starych dyplomach z początkami pisma i woskowymi pieczęciami oraz subtelne rysunki, które przypominały metodę Gérarda Titus-Carmela. Na źle oświetlonym poddaszu zwierciadlane motyw wydawał się ożywać, a ta dwumetrowa, kartonowa konstrukcja była jak plansza z science‑fiku.
Zatem natychmiast poprosiłem Szikorę, aby wystawiła tę instalację, którą można rozebrać na elementy, wraz z odpowiednimi rysunkami na Biennale w Sao Paulo.
Oszczędzieło się w 1985, niestety żadna z nas nie uczestniczyła w wymienionym Biennale, poznaliśmy o sukcesie węgierskiego daru jedynie pośrednio, dzięki informacjom organizatorów. Rezultat był także dostępny dla węgierskiej publiczności w wieżarzu Salamon w Visegradzie oraz w galerii Bartók 32 w Budapeszcie.
Szikora Tamás nabawił się nowych rąk poprzez to zadanie i jeszcze bardziej „podbijał”. Przygotował kolejny, jeszcze bardziej monumentalny obiekt niż poprzedni i rozszerzył je na temat, który od lat opuszczał w malarstwie. W ciągu kilku miesięcy z jego rąk wypłynęło osiemdziesiąt i jeden obrazów w stylu „do-bróżku”, ciężkie, z odcieniami brązu i czerni, kompozycje zarówno sugerujące wyzwolenie malarstwa, jak i dyscyplinę wywarzoną przez wybuchający z niego entuzjazm.
Kiedy wraz z kolegą Frankiem Jánosem wyszliśmy na zewnątrz i zajrzałyśmy do pracowni, aby zobaczyć gotowy materiał, poczułem tę samą ekscytację, jak gdy zobaczyłem pierwszy pudełko na palcach. Coś naprawdę dobrego się urodziło, a pozytywne emocje związane z przygotowaniami do wystawy zmusiły Szikora do dokładnej i skoncentrowanej pracy.
W większym rozmiarze
Bizanc
52 × 34. pastel, kolaż, 2009
kolekcja
Passuth Krisztina, 1993:
Paczki nie zawsze da się otworzyć. Niektóre już, inne nie, niektóre zachowują swoją niepokolane niezłamanie, inne wole je wyjawić, ukazując zgromadzony w nich system, podczas gdy jeszcze inne tylko wychwalają zamknięcie ogródka i nie da się z bliska ich zbliżyć. Paczki w przestrzeni, paczki w płaszczyźnie, iluzjonistyczna, realistyczna grająca przestrzeń, trzecia wymiar, trzymają cienia brakującego, aby w innym momencie obiekt wyraźno odróżniał się od ściany, bez ram, tworząc granice własnego autonomicznego świata.
Gellér Katalin, 2001:
Pierwszy samodzielny okres połączył ekspresywną malarstwo z międzynarodowym nurtem; do francuskich i hiszpańsko‑katalońskich mistrzów, a następnie stworzył wariant nowego geometryzmu, który pod względem minimal art i wyboru motywów nieco przypomina arte poverá. 1991‑ od zamiaru wobec własnego, ustanowionego porządku przestrzennego ciągle towarzyszy na całej ścieżce; 20‑ty wiekowi węgierskim twórczom już można uznać za początek ich przeznaczenia artystycznego: pracuje nad „jednym obrazem” i jego wariacjami, w które wplatane są liczne wpływy — od renesansowych badań perspektywy, po rosyjski i węgierski konstruktivizm.
Motywem wyjściowym jest geometria, a podniesienie struktury obrazu do indywidualnego poziomu nie jest jedynie wysokodrżnym osiągnięciem intelektualnym, lecz także wybitnym współczesnym przykładem formy przepełnionej siłą oraz nieustannie odnowiającej się malarskości. W swoich pracach od czasu do czasu pojawiają się ślady ekspresyjnej malarskości, którą Kállai Ernő kiedyś uznał za jedną z głównych cech charakterystycznych dla węgierskich mistrzów. Jednocześnie stanowi ona także nowy styl poszukiwania tradycji, widoczny u mistrzów generacji urodzonej w latach czterdziestych: przenoszenie motywów i struktur zakorzenionych w średniowiecznych tradycjach malarskich do granic limitów.
Optika przestrzegająca prawa rzeczywistości poprzestawała na coraz bardziej abstrakcyjnych formach, a początkowo w geometrycznych kształtach wciąż było widoczne przekazywanie uczuć, wskazanie na różne ludzkie losy, odwołanie się do minionych wydarzeń. Już wtedy dominował nowy porządek układu przestrzennego oraz subiektywizacja perspektywy. Typowym cechą jego charakteru było, że w świecie, który wydawał się zniszczony i beznadziejny, nie poddawał się budowie, a w rozdrobnionym i codziennym materiale dążył do stworzenia jednolitego, objawowego układu wizualnego, który z kolei prezentował również iluzjonistyczny, poddawany manipulacji aspekt.
W większym rozmiarze
Czarny-czerwony obraz
45x56, akryl, pastele, papier, 2008
kolekcja
Tolnai Ottó, 2007
Jak na przykład Tamás zbiera stare ręczniki, kartony, zwłaszcza stare dokumenty, sztywne kartony z pokrywkami książek, poznaje ich widmo, tablice, papier pergaminowy… Już Kecskemét zbiera dla niego materiały, opowiada o nich. I mnie, pisarzu, to właśnie najbardziej interesuje, a jako krytyk sztuki znajdę tu drogę dla siebie, tak, całkowicie rozgrzane wypowiedzi Tamasa, że zbiera, co dokładnie zbiera, tak, muszę udać się do Kecskemétu, muszę poznać zbieraczy i znaczący elementy materiału, obrazy… Najwierniejszy pomocnik, opowiada Tamás, to Veron Veronika Szalay, najlepszy, nagradzany Munkácsy-huńszy, wietnamski naprawiacz papieru… Ale zbiera dla mnie również okazały wycieczka z Kecskemészka, młoda gzytarka, nauczycielka niemiecka orkiestra, kontynuuje Tamás… Cudownie dojrzałe ręczniki, deski, skóry, papierowe urwany, pełne karisztowane cięcia, trudne rany, smuga, ciężko napełnione kulkami ołowiu, cienie, absolutnie splątane, jak tło Zurbarána, jak obrazy Hantai (Simon)… Ale dostałem również słodkie i dominó okólki, a także przyniosiono mi szklany boks z doliny Morza Ślepego, Boże, szklany boks z doliny Morza Ślepego, i pozwalam, aby sam zaczynał opowiadać, jak to stało się obrazem, jak stała się krematorium, piramidalna forma szklany boks z doliny Morza Ślepego, czuję, mam, udało się uchwycić tajemnicę tej sztuki...
W większym rozmiarze
Lábas doboz
150 x 120, olej, płótno, 1988
kolekcja